Waarom Vork?

Er zijn weinig thema’s die zoveel controverse oproepen als voedsel. In enkele decennia is voedsel geworden van iets dat je al dan niet met smaak in je mond stopt tot een onderwerp van discussie aan de eettafel thuis, maar ook in de politiek, in het bedrijfsleven en in de media. Regelmatig doen zich ‘affaires’ voor, zoals EHEC, paardenvlees en dioxine, als de paddenstoelen op een mycelium van wantrouwen richting boeren (‘plofkip’) en verwerkende industrie (E-nummers).

Nostalgische beelden

Het lijkt soms alsof die discussie aan de agrofoodsector voorbijgaat. In de reclame afficheert ze zichzelf nog graag met nostalgische beelden van koeien in de wei, Italiaanse oma’s en goudgele akkers in de zomerzon. Naar de burger toe is er meer openheid, maar kritiek uit de maatschappij wordt niet gauw op het eigen functioneren betrokken. Schandalen worden afgedaan als ‘incidenten’, die zich voordoen bij een van de schakels in de keten, zonder dat men zich schijnt te realiseren dat de hele sector daardoor in een slecht daglicht komt te staan.

Burger zoekt vertrouwen


Als reactie daarop zoekt de burger/consument vertrouwen, naar begrip van en grip op wat hij eet, en vindt dat – vooralsnog – in biologisch, ‘clean’ en lokaal geproduceerd voedsel. Die trend staat haaks op de trend tot schaalvergroting, globalisering en technologische vernieuwing en de onder experts gevoelde noodzaak om de voedselproductie wereldwijd te verdubbelen de komende veertig jaar als gevolg van de groei van wereldbevolking en welvaart en de doorgaande verstedelijking. In dat streven wordt trouwens ook de bijdrage van de 500 miljoen kleine gezinsbedrijven aan de wereldwijde voedselvoorziening wel eens over het hoofd gezien.

Hoofd- en bijzaken

Eten was weten, maar geweten geworden. En gevoel. De combinatie van kennis, emoties en moraal maakt dat het maatschappelijke debat over eten, over voedsel niet alleen met religieuze ijver wordt gevoerd, maar ook vaak uitloopt op een confrontatie van dogma’s, waarin bijzaken zoals residuen van bestrijdingsmiddelen, hoofdzaken worden en hoofdzaken (schaalvergroting/intensivering, obesitas, klimaatverandering) een voetnoot. Het maatschappelijke debat schiet vaak alle kanten op, waardoor niet alleen de burger/consument, maar ook de expert in verwarring achterblijft.

Kritisch reflecteren

Er lijkt behoefte aan structurering van c.q. enige reflectie op het maatschappelijk debat over voedsel. Even een stapje terug te doen om kritisch te reflecteren op de feiten, meningen en argumenten die een bepaalde stelling moeten onderbouwen. Kijken welke er toe doen en zo proberen om de nuance terug te brengen en – hopelijk – zelfinzicht en wederzijds begrip te bevorderen, zodat de dialoog tussen doven een echt debat wordt. 

 

Bent u nieuwsgierig geworden? Klik dan hier voor een abonnement op Vork.